สืบสานตำนาน เทศกาล ‘ผีตาโขน’ ประเพณีงานบุญหลวง จังหวัดเลย

สืบสานตำนาน เทศกาล ‘ผีตาโขน’ ประเพณีงานบุญหลวง จังหวัดเลย

อีกหนึ่งเทศกาลที่เรียกได้ว่าเป็นสีสันแห่งภาคอีสาน และถ่ายทอดประเพณี วัฒนธรรมของชาว 'จังหวัดเลย' ได้อย่างเป็นเอกลักษณ์มากๆเลย ก็คือ 'เทศกาลผีตาโขน' นั่นเองค่ะ


เทศกาลนี้จะมีขึ้นใน เดือนเจ็ด ซึ่งถือเป็นงานบุญประเพณีพื้นบ้านที่มีชื่อว่าเรียกว่า 'งานบุญหลวง' หรือ 'บุญผะเหวด' ปีนี้จะจัดตรงกับวันที่ 16-18 มิถุนายน 2561 ค่ะ ท่านใดที่อยากสัมผัสบรรยากาศเทศกาลผีตาโขนสามารถไปได้ที่อำเภอด่านซ้าย จังหวัดเลย นะคะ


แต่ก่อนที่จะไปร่วมงานบุญหลวง วันนี้ Thaiemarket.com ขอรวบรวมประวัติความเป็นมาและเรื่องราวที่น่าสนใจเกี่ยวกับเทศกาลผีตาโขน มาให้ทุกท่านได้ตามมาอ่านกันได้เลยค่ะ


ที่มาของ 'ประเพณีผีตาโขน'


สำหรับที่มาของผีตาโขนนั้น มีความเชื่อว่ามาจากเรืองราวของพระเวสสันดรนั่นเองค่ะ เพราะว่าเมื่อพระเวสสันดรและพระนางมัทรีเสด็จออกจากป่า บรรดาผีและสิงสาราสัตว์ ก็ได้แฝงตัวมากับชาวบ้านเพื่อส่่งกลับคืนสู่บ้านเมือง จึงเรียกกันว่า ผีตามคน และเพี้ยนเสียงมาเป็นคำว่า ผีตาโขน ในปัจจุบันนั่นเองค่ะ


และอีกหนึ่งความเชื่อ คือ การบวงสรวงบูชาบรรพบุรุษ เพื่อขอความอุดมสมบูรณ์ต่อธรรมชาติและคุ้มครองบ้านเมือง ซึ่วชาวบ้านเชื่อว่าหากปีไหนไม่จัดงานก็จะเกิดความแห้งแล้งหรือหายนะได้ค่ะ



ตารางเทศกาล 'ประเพณีผีตาโขน'


เทศกาลนี้จะจัดขึ้นทั้งหมด 3 วันค่ะ ซึ่งจะจัดขึ้นในวันที่ได้รับเลือกให้จัดในแต่ละปี โดยคนทรงประจำเมืองค่ะ


วันที่หนึ่ง เรียกว่า วันโฮม 

จะมีการจัดขบวนผีตาโขนจะแห่รอบหมู่บ้านตั้งแต่เช้ามืด เพื่อเป็นการทำพิธีอัญเชิญ พระอุปคุตเข้ามาอยู่ที่วัด


วันที่สอง เป็นพิธีการแห่พระเวสสันดรและนางมัทรีเข้าเมือง

โดยมีการสมมติให้วัดเป็นเมือง และนำบั้งไฟมาร่วมในขบวนแห่เพื่อทำพิธีขอฝนด้วย ซึ่งชาวบ้าน จะแต่งตัวและใส่หน้ากากเป็นผีตาโขน ร่วมเดินในขบวนแห่ เดินเล่นหยอกล้อกับผู้คนที่มาร่วมงานไปเรื่อย ๆ ค่ะ


วันที่สาม จะเป็นวันที่ชาวบ้านรวมตัวกันนั่งฟังเทศน์มหาชาติ 13 กัณฑ์ 

เพื่อเป็นการสร้างกุศลและเป็นมงคลแก่ชีวิตค่ะ



การแต่งกาย 'ผีตาโขน'


โดยไฮไลท์ที่สำคัญของงานอย่างหน้ากากผีตาโขนนั่นเองค่ะ ซึ่งเป็นการแต่งกายของผู้ที่เข้าร่วมพิธีนี้ จะใช้เศษผ้าหลากสีมสันเย็บต่อกันเป็นชุดยาวสวมคลุมทั้งตัว พร้อมทั้งใส่หน้ากากขนาดใหญ่ทำจากกาบมะพร้าวแกะสลัก 


และนำหวดนึ่งข้าวเหนียวกดให้เป็นรอยบุ๋มเหมือนหมวกมาสวมศีรษะ และเจาะช่องตา จมูก ปาก หู วาดลวดลายเป็นรูปผีหรือปีศาจให้ดูน่ากลัวค่ะ


อีกหนึ่งความเชื่อที่สำคัญก็คือ เมื่อจบงานแล้วต้องถอดเครื่องแต่งกายผีตาโขนทิ้งให้หมด ห้ามนำเข้าบ้านเด็ดขาด เพื่อเป็นการทิ้งความทุกข์และสิ่งเลวร้ายออกไปให้หมดนั่นเองค่ะ




และนี่ก็คือเรื่องราวของประวัติความเป็นมาของ 'เทศกาลผีตาโขน' ที่ชาวอีสานได้นับถือความเชื่อทางศาสนาและวัฒนธรรมสืบต่อกันมา ใครที่มีเวลาว่างก็สามารถไปเที่ยวจังหวัดเลยและงานบุญหลวงในช่วงวันที่ 16-18 มิถุนายน 2561 ได้นะคะ